Finlandia ogranicza wydawanie pozwoleń na pracę drugi rok z rzędu.

Finlandia nadal ogranicza program migracji zarobkowej. W 2024 roku wydano zaledwie 11 000 pozwoleń na pracę, co stanowi o 4 000 mniej niż rok wcześniej i o 5 000 mniej w porównaniu z rokiem 2022. To już drugi rok z rzędu, gdy kraj znacznie zmniejsza napływ zagranicznej siły roboczej. Sytuacja budzi niepokój zarówno wśród przedstawicieli biznesu, jak i demografów.

Uderzenie w pracowników i specjalistów: budownictwo, logistyka, przemysł

Największe cięcia dotknęły pracę niewykwalifikowaną i techniczną. Według danych służb migracyjnych, wydawanie pozwoleń dla pracowników spadło o prawie 4 000 — to największy spadek w ciągu ostatnich 10 lat. Najbardziej ucierpiały sektory budownictwa, logistyki i przemysłu.

„W budownictwie odczuwa się brak rąk do pracy, ale pozwoleń jest coraz mniej. Pracy jest, ale po prostu nie ma kto jej wykonać”, — zauważa przedstawiciel Stowarzyszenia Wykonawców Finlandii Matti Virtanen.

Wcześniej cudzoziemcy byli aktywnie zatrudniani na stanowiskach pracowników fizycznych, operatorów maszyn, ładunkowych, pracowników magazynowych. Teraz wiele firm musi odmawiać zamówień z powodu niedoboru personelu.

System medyczny na krawędzi: pozwoleń — garstka

Szczególnie niepokojąca sytuacja panuje w sektorze opieki zdrowotnej i usług społecznych. Jeśli w pierwszym kwartale 2023 roku wydano 598 pozwoleń dla pielęgniarek, lekarzy i pracowników socjalnych, to w 2024 roku — zaledwie 17. To niemal całkowite zatrzymanie przyciągania zagranicznych specjalistów.

„Spadek z 598 do 17 — to nie tylko liczba, to bezpośrednie zagrożenie stabilności systemu opieki nad osobami starszymi”, — mówi Hanna Koskinen, kierowniczka jednej z sieci prywatnych domów opieki. — „Tracimy nie tylko pracowników — tracimy możliwość zapewnienia podstawowej opieki”.

W obliczu gwałtownie starzejącej się populacji Finlandii, taka polityka może mieć długoterminowe konsekwencje, aż do zamknięcia części placówek z powodu braku personelu.

IT i inżynieria: symbol zmian

Nawet takie filary fińskiej gospodarki, jak sektor technologii informacyjnych i specjalności inżynieryjne, znalazły się pod presją. Liczba wydanych pozwoleń w tych branżach w ciągu dwóch lat zmniejszyła się o setki. Finlandia wcześniej aktywnie przyciągała inżynierów DevOps, programistów, specjalistów QA, administratorów systemów i inżynierów z międzynarodowym doświadczeniem.

„Wciąż jesteśmy zainteresowani specjalistami, ale proces stał się zauważalnie dłuższy i trudniejszy. W efekcie tracimy utalentowanych kandydatów, którzy wyjeżdżają do Niemiec lub Holandii”, — wyjaśnia dyrektor HR firmy technologicznej w Helsinkach.

Dlaczego Finlandia ogranicza migrację?

Z jednej strony kraj boryka się z niedoborem siły roboczej i kryzysem demograficznym. Z drugiej — obserwuje się wzrost bezrobocia wśród lokalnej ludności, zwłaszcza wśród młodzieży i osób powyżej 55 lat. Tworzy to presję społeczną i polityczną: partia „Prawdziwi Finowie” oraz kilku sojuszników domagają się priorytetu dla fińskich obywateli przy zatrudnieniu.

„Finlandia znalazła się w podwójnym sidle. Potrzebujemy migracji, ale boimy się jej konsekwencji”, — uważa profesor polityki pracy Uniwersytetu w Helsinkach Pekka Salonen. — „Decyzje podejmowane dzisiaj zdefiniują oblicze fińskiego rynku pracy na dziesięciolecia”.

Co dalej?

Analitycy ostrzegają: jeśli obecna polityka migracyjna nie zostanie skorygowana, niedobór siły roboczej w strategicznych sektorach może się pogłębić już w ciągu najbliższych dwóch lat. Szczególnie wysokie ryzyko dotyczy opieki zdrowotnej, rolnictwa i sektora opiekuńczego.

Jednocześnie rząd obiecuje inwestować w przekwalifikowanie Finów i wdrażanie automatyzacji w produkcji. Pytanie tylko, czy kraj zdąży się przestawić, zanim odczuje brak rąk do pracy w codziennym życiu.